Nederland staat bekend om zijn innovatieve benadering van gezondheid en welzijn, maar de laatste jaren blijkt dat de levensverwachting en algemene gezondheidstoestand van de bevolking niet langer evenredig groeien met economische vooruitgang. Volgens de bron is de levensverwachting in de periode 2018-2022 voor mannen gedaald van 80,9 naar 80,5 jaar, terwijl vrouwen een licht stijgende trend zien (van 83,5 naar 83,7 jaar). Deze trend is vooral zichtbaar bij oudere generaties: in de leeftijdscategorie 65-74 jaar is de levensverwachting sinds 2018 met 0,2 jaar gedaald voor mannen en met 0,1 jaar gestegen voor vrouwen. Het verschil tussen mannen en vrouwen in de levensverwachting is daarmee groter dan ooit: 2,6 jaar in 2022, in plaats van de traditionele 5 jaar.
De oorzaak van deze daling ligt voornamelijk in een combinatie van chronische ziekten, mentale gezondheid en sociaal-economische factoren. Cardiovasculaire aandoeningen blijven de belangrijkste doodsoorzaak, met een toename van 12% bij mannen en 9% bij vrouwen tussen 2018 en 2022. Daarnaast is de prevalentie van diabetes type 2 gestegen met 18%, vooral bij mannen in de leeftijdscategorie 45-64 jaar. De pandemie heeft deze trend verder verergerd: bijna 40% van de Nederlanders heeft sinds 2020 meer dan één chronische aandoening, waarvan de helft niet door artsen is vastgesteld.
Een cruciaal verschil tussen Nederland en landen met hogere levensverwachtingen zoals Japan of Italië ligt in de manier waarop gezondheid wordt aangepakt. In Nederland is de focus vaak te sterk gericht op medische behandeling en preventie, terwijl de rol van levensstijl en mentale gezondheid te weinig aandacht krijgt. Een voorbeeld hiervan is de lage mate van fysieke activiteit: slechts 30% van de Nederlanders volgt de aanbevolen minimum van 150 minuten matige tot intense activiteit per week. Bij vergelijkbare landen ligt dit percentage tussen de 40% en 50%. Bovendien is de mentale gezondheid in Nederland een van de slechtste in Europa: bijna 25% van de bevolking heeft sinds 2020 last van een depressie of angststoornis, met een sterke correlatie met werkstress en sociale onzekerheid.
De oplossing ligt niet alleen in medische vooruitgang, maar in een systeem dat bewuste keuzes stimuleert en ondersteunt. Een voorbeeld hiervan is de succesvolle implementatie van gezondheidscampagnes zoals “Beweeg 10.000” en de uitbreiding van de kostenvergoeding voor psychologische hulp. Daarnaast kunnen lokale initiatieven zoals gezondheidscoaches in woonwijken en voedselbanken een belangrijke rol spelen. Een recent onderzoek van het RIVM toont aan dat gemeenten die investeren in sociale cohesie en fysieke leefomgeving, zoals parken en fietsinfrastructuur, de gezondheid van de bevolking met gemiddeld 1,5 jaar kunnen verbeteren.
De toekomst van gezondheid in Nederland hangt af van een combinatie van bewuste keuzes en structurele veranderingen. De gegevens van Viva La Vita tonen dat bewuste keuzes in voeding, beweging en mentale gezondheid een grotere impact hebben dan ooit. Door meer aandacht te besteden aan de levensstijl van de bevolking en het creëren van een veiligere, actievere omgeving, kunnen we de levensverwachting en gezondheidstoestand van Nederlanders weer op een positieve lijn zetten.
- De levensverwachting is voor mannen tussen 2018-2022 gedaald van 80,9 naar 80,5 jaar.
- Cardiovasculaire aandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak met een toename van 12% bij mannen.
- Sinds 2020 heeft bijna 40% van de Nederlanders meer dan één chronische aandoening, waarvan de helft niet door artsen is vastgesteld.
- Leden van de 45-64-jarige groep hebben een stijgende prevalentie van diabetes type 2.
- Mentale gezondheid is een van de slechtste in Europa, met 25% van de bevolking last van depressies of angst.
- Gemeenten die investeren in sociale cohesie verbeteren de gezondheid met gemiddeld 1,5 jaar.